السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث

10

مقدمه نقض و تعليقات آن

خواهد بداند كتاب « مفتاح الراحات كه ما جمع كرده‌ايم در فنون حكايات بر بايد گرفتن و مطالعه كردن » . و از عبارت اول برمىآيد كه اين كتاب مورد توجه عدهء از معاريف شيعه و اهل سنت بوده است و شايد سر اختلاف تعبير از نام كتاب همان باشد كه دربارهء كتاب نقض گفتيم يعنى چون كتاب مذكور نظر بتنوع موضوعش مطلوب فضلاى آن دوره بوده و غالبا به درد مذكران و واعظان ميخورده و رفع حاجت‌شان مينموده است بنابراين در نتيجهء كثرت اطلاق اين اسم يعنى « مفتاح التذكير » بر آن كتاب نام اصلى آن يعنى « مفتاح الراحات فى فنون الحكايات » مهجور شده و نام دوم كه به جهت اختصار مطلوبتر بوده وضع تعينى پيدا كرده است و اللّه اعلم . 7 - اينكه « كتاب تنزيه عائشة » چنان كه از نامش برمىآيد در بيان نزاهت عائشه از نسبت ناشايست و در اثبات پاكدامنى او است و اين معنى از اين عبارت مصنف ( ره ) نيز برمىآيد كه در كتاب نقض گفته ( ص 83 ) . « و من در شهور سنهء ثلاث و ثلاثين و خمسمائة كتابى مفرد ساخته‌ام در تنزيه عايشه در دولت امير غازى عباس رحمة اللّه عليه باشارهء رئيس و مقتداى سادات و شيعه سيد سعيد فخر الدين بن شمس الدين الحسينى قدس اللّه ارواحهما و قاضى القضاة سعيد عماد الدين حسن استرآبادى نور اللّه قبره باستقصاء برخوانده‌اند و بر پشت آن فصلى مشبع نوشته‌اند و نسخهء اصل بخزانهء امير غازى عباس رحمة اللّه عليه بردند و نسختهاى ديگر دارند اگر خواهد طلب كند و بداند » . از اين عبارت برمىآيد كه مثل عماد الدين حسن استرآبادى كه معروفترين قاضى معروف بعلم و فضل در ميان شيعه و سنى بوده است و با آنكه حنفى بوده است جماعتى از علماء شيعه از او نقل روايت كرده‌اند براى اين كتاب تقريظ نوشته است و مثل امير عباس غازى ملحد كش معروف كه از سرهاى اباحتيان مناره‌ها ساخت در زمان حكومت خود در رى اين نسخه را طالب شده است بنابراين بخزانهء او برده‌اند و هر دو مطلب از معروفيت و عظمت مصنف ( ره ) كشف مىكند . و نظير عبارت گذشته است اين عبارت ديگر مصنف ( ص 314 ) : « و هر كس از فريقين خواهد كه اعتقاد شيعه در حق عائشه و أم سلمه و ديگر زنان رسول اللّه ( ص ) بداند بايد كه كتاب فى تنزيه عائشة كه مادر دولت امير غازى عباس و عهد قاضى القضاة سعيد حسن استرآبادى باشارت امير سيد شمس الدين الحسينى رحمة اللّه عليهم ساخته‌ايم برگيرد و بخواند تا بداند كه چنين تهمت بر شيعهء اصوليه راه نيابد » . 8 - از اينكه مصنف ( ره ) در مقدمهء كتاب نقض گفته : « اين كتاب بر وجهى مرتب شد كه خواص را دافع شبهات باشد و عوام را مثمر دلالات ، بعبارتى سهل و آسان نه بر قاعدهء ديگر مصنفات ما كه دقتى و رقتى دارد كه قبول چنين كتاب نه از رقت عبارت باشد بلكه از شرف حوالت و دلالت باشد تا هر خواننده و شنونده و نويسنده كه بخواند و بشنود